15 Gołdapski Pułk Przeciwlotniczy
Historia

HISTORIA


 

1. Powstanie i okres wojny 15.pplot

 

      15 Gołdapski Pułk Przeciwlotniczy dziedziczy i z 1 daplothonorem kontynuuje tradycje bojowe 15 Pułku Artylerii Przeciwlotniczej, który powstał w maju 1944r. w ramach formowanej w rejonie SUM (Ukraina )1 Dywizji Artylerii Przeciwlotniczej (rozkaz Dowódcy 1 AP nr 05/OU z 7 maja 1944r.). 15 Pułk Artylerii Przeciwlotniczej na swym szlaku bojowym podczas działań w składzie 1 DAPlot (1944 – 1945) osłaniał stację kolejową Luboml, wojska 1 Armii WP podczas walk na przyczółku warecko-magnuszewskim, o prawobrzeżną dzielnicę Warszawy – Pragę, a następnie przeszedł do działań na Wale Pomorskim. W dniach 14-18 marca 1945r. brał udział w walkach o Kołobrzeg gdzie zginął pierwszy dowódca ppłk Anatol PRZYBYLSKI. Działania bojowe pułk zakończył w m. Naumen (na północ od Berlina). W czasie walk pułk zestrzelił 32 samoloty wroga oraz zniszczył (obezwładnił) 5 czołgów, 3 pojazdy opancerzone, 2 działa artylerii polowej i 29 gniazd ckm. Po powrocie do kraju w okresie od 7 lipca do 27 września 1945 stacjonował w Krzeszowicach gdzie został rozformowany.

 

  

2. Lata powojenne

 

      W 1951r. w Ełku powstał 32.daplot, który został przeformowany na 50.daplot, a następnie w 1963r. na 133.paplot i przedyslokowany do Gołdapi. W skład pułku wchodziły dwa dywizjony armat po 3 baterie każdy. Na uzbrojeniu posiadał wówczas 85 i 37mm armaty przeciwlotnicze. W 1967r. rozkazem MON Nr 025/MON została przywrócona pierwotna historyczna nazwa 15.paplot. Pułk przeszedł na strukturę sześciu baterii ogniowych wyposażonych w zestawy artyleryjskie S-60. Do 1996r. w składzie 15.paplot prowadziła działalność Okręgowa Szkoła Podoficerska i Młodszych Specjalistów.

 

      

     W 1980 roku 15.pplot przezbrojony został na przeciwlotnicze zestawy rakietowe KUB. W 1982r. na poligonie w Kazachstanie pułk wykonał na ocenę dobrą pierwsze strzelania bojowe, a następne w 1987r. Kolejne strzelania rakietowe (1994, 1997, 2001, 2004) pułk odbywał już na poligonie OSP WOPL Ustka, z których otrzymywał oceny dobre i bardzo dobre. W 1994r. w wyniku zmian organizacyjnych w pułku został sformowany szkolny dywizjon przeciwlotniczy o strukturze mieszanej (S-60, ZU-23-2, S-2M). Zarządzeniem Dowódcy WOW nr 05/Org. z dnia 28 stycznia 1994r. pułk organizacyjnie wszedł w skład 15 Warmińsko – Mazurskiej Dywizji Zmechanizowanej im. Króla Władysława Jagiełły w Olsztynie.

 

    12 listopada 1994r. w imieniu Prezydenta RP, zastępca dowódcy WOW – gen. bryg. Zygmunt Skuza wręczył pułkowi nowy sztandar ufundowany przez społeczeństwo miasta i regionu Gołdap. Jednocześnie decyzją nr 76/MON z 4 sierpnia 1994r. 15 Pułk Przeciwlotniczy otrzymał wyróżniającą nazwę „Gołdapski” i coroczne Święto Pułku ustanowiono na dzień 7 maja( data powstania jednostki 7.05.1944r.). Na podstawie Decyzji Ministra Obrony Narodowej (Dz. Rozk. MON z 1994r. poz. 79) od 15 lipca 1994r. jednostka używa pamiątkowej odznaki pułkowej. Za całokształt działalności i uzyskanie ponadprzeciętnych wyników w szkoleniu 15 Gołdapski Pułk Przeciwlotniczy w 1994r. został wyróżniony przez Szefa Sztabu Generalnego WP „Znakiem Honorowym Siły Zbrojne RP”.

 

    29 października 1996 roku nastąpiło rozwiązanie dywizjonu szkolnego /pododdziału 15.paplot/. W 1997r. 15.pplot pod dowództwem płk Władysława Frydrycha wykonał koncertowo kolejne strzelania rakietowe. Po raz pierwszy dla jednego oddziału wskazano 6 celi, które w 100% zostały zniszczone. Zużyto wówczas 11 rakiet.

 

    W grudniu 1998r. po rozformowaniu WOW pułk wraz z 15 DZ wszedł w podporządkowanie Pomorskiego Okręgu Wojskowego. W wyniku dalszych zmian organizacyjnych w wojskach lądowych (po rozformowaniu 15 DZ) 15.pplot wszedł w skład 1WDZ.

 

    Zgodnie z rozkazem Dowódcy Wojsk Lądowych nr 189 z dnia 19 września 2001r. 15.pplot wraz z 1WDZ wszedł w skład 2 Korpusu Zmechanizowanego. W 2001 roku wprowadzono nowy etat, który określał strukturę pułku. Powstał dywizjon rakiet przeciwlotniczych KUB i dywizjon artyleryjsko – rakietowy. Od 2002r. zaczęto powoli modernizować sprzęt radiolokacyjny. Przestarzałe stacje radiolokacyjne typu P-40, P-18 zastąpiono stacjami rlok typu NUR 21, NUR31 i NUR 41. Wprowadzono system dowodzenia ZENIT.

 

    W czerwcu 2006r. jednostka została poddana kontroli gospodarczo - finansowej, natomiast w październiku tego samego roku kontroli kompleksowej przeprowadzonej przez Departament Kontroli MON. Z obu kontroli pułk otrzymał oceny dobre (4) i były to najwyższe oceny uzyskane w wojskach lądowych w 2006 roku.

 

     W dniu 25 września 2007 r. doszło do ważnego wydarzenia w historii jednostki. Po raz pierwszy garnizon Gołdap odwiedził Minister Obrony Narodowej Aleksander Szczygło. Dokonał on przeglądu jednostki odwiedził salę tradycji, izbę chorych, park artyleryjski w czasie zajęć pododdziałów 2. dplot, oraz park samochodowy. Następnie uczestniczył w spotkaniu z kadrą i żołnierzami jednostki, w czasie którego przekazał wiadomość że 15. Gołdapski Pułk Przeciwlotniczy pozostaje w Gołdapi i będzie się rozwijał, mimo wcześniejszych planów rozwiązania jednostki. Wizytę zakończył wspólnym obiadem z żołnierzami służby zasadniczej.

 

     1 października 2007 r. obowiązki dowódcy pułku i garnizonu od płk dypl. Jerzego PAŁUBIAKA przyjął płk dr Bogusław MUSIAŁ. W 2007 r. 2. dywizjon przeciwlotniczy dowodzony przez ppłk mgr Witolda Kisielewskiego, za osiąganie bardzo dobry wyników w szkoleniu specjalistycznym i bojowym wyróżniony został przez Dowódcę Wojsk Lądowych tytułem honorowym „Wzorowy pododdział Wojsk Lądowych”. W styczniu 2008 r. grupa 35 przeciwlotników po sześciomiesięcznej służbie w ramach IX zmiany PKW Irak powróciła bezpiecznie do kraju. Uroczystość powitania z udziałem władz powiatowych, gminnych i byłych dowódców pułku odbyła się na placu apelowym jednostki w dniu 18 lutego 2008 r.

 

    W dniu 8 września 2008r. Gołdap odwiedził Premier Rządu RP Pan Donald TUSK, którego na stadionie jednostki powitał Wojewoda Warmińsko – Mazurski Pan Marian PODZIEWSKI i dowódca pułku płk dr Bogusław MUSIAŁ. W czasie spotkania ze społeczeństwem Gołdapi Premier podkreślił rolę jaką jednostka odgrywa w regionie i zapewnił, że 15.pplot będzie modernizowany i pozostanie w garnizonie przynajmniej do 2018 roku.

 

    2011r. pułk przeszedł w bezpośrednie podporządkowanie Dowódcy Wojsk Lądowych. Przejęcie dywizjonu przeciwlotniczego z rozformowanego 13.pplot w struktury 15.pułku. Pułk przeszeszedł na zaopatrzenie gospodarcze 24.WOG Giżycko.  15. pplot został poddany kontroli gospodarczo – finansowej prowadzonej przez  Departament Kontroli MON.W 2011r. 1.dywizjon przeciwlotniczy wyróżniony został przez Dowódcę Wojsk Lądowych "Dyplomem Uznania"

 

   W 2013r. pułk został wyróżniony tytułem honorowym „Przodujący Oddział Wojska Polskiego” oraz wpisem do „Księgi Honorowej Wojska Polskiego”– za szczególne osiągnięcia w wykonywaniu zadań służbowych,w tym szkoleniowych
 w czasie pokoju, wyróżnienie 1. dywizjonu przeciwlotniczego tytułem Honorowym „Przodujący Pododdział Wojsk Lądowych”. Podoficer 15. pplot został wyróżniony tytułem "Podoficer roku Wojsk Lądowych".

 

 

3. Tradycje dziedziczone przez 15.pplot.

 

     W związku z rozformowaniem 1.papplot zgodnie z decyzją ministra obrony narodowej nr 263/MON z dnia 4 października 2002 r. pułk przejął w dziedzictwo tradycje, barwy i symbole 1. Modlińskiego Pułku Przeciwlotniczego. Tym samym stał się spadkobiercą tradycji bojowych 1 Samodzielnego Dywizjonu Artylerii Przeciwlotniczej 1 Armii WP i 8 Baterii Motorowej Artylerii Przeciwlotniczej.

 

 15. Gołdapski Pułk Przeciwlotniczy jest również spadkobiercą i kontynuatorem pokojowych dokonań:

 

 

- 32 Dywizjonu Artylerii Przeciwlotniczej (1951 – 1956)

 

 

- 133 Pułku Artylerii Przeciwlotniczej (1956 – 1957)

 

 

- 50 Dywizjonu Artylerii Przeciwlotniczej (1957 – 1963) 

 

 

4. Służba poza granicami kraju.

 

Żołnierze 15.pułku przeciwlotniczego brali czynny udział w misjach pokojowych

 

i stabilizacyjnych w Iraku, Afganistanie, Czadzie i Kosowie nie szczędząc własnej krwi, ani życia.

 

W ciągu całego okresu z 15.pplot w misjach stabilizacyjnych i pokojowych brało udział 159 żołnierzy w tym:

 

–    w ramach IX zmiany PKW Irak 35 żołnierzy - 9 oficerów i 26 podoficerów,

 

–    w ramach VI zmiany PKW Afganistan 5 żołnierzy - 2 oficerów, 2 podoficerów,

 

       1 szeregowy,

 

–    w ramach VII zmiany PKW Afganistan 89 żołnierzy - 4 oficerów, 35 podoficerów,

 

       50 szeregowych. Dwóch żołnierzy zginęło, a jeden ciężko ranny został inwalidą,

 

–    w ramach PKW UNIFOR Czad uczestniczyło 8 żołnierzy w tym 3 podoficerów

 

       i 5 szeregowych.

 

 

     Za poświęcenie, męstwo i odwagę  w czasie misji stabilizacyjnych Minister Obrony Narodowej w 2010r. wyróżnił żołnierza „Wpisaniem zasług do Księgi Honorowej Wojska Polskiego”. W 2011r. Minister Obrony Narodowej wyróżnił pośmiertnie dwóch poległych żołnierzy „Wpisaniem zasług do Księgi Honorowej Wojska Polskiego”, a w 2012r. wyróżnił podoficera 15.pplot „Honorową bronią białą”. Prezydent RP nadał dwóm żołnierzom „Wojskowy Krzyż Zasługi z Mieczami”, dwóm żołnierzom „Krzyż Zasługi za Dzielność”,  Gwiazdę Iraku – 8 żołnierzom, Gwiazdę Afganistanu – 81 żołnierzom, oraz Gwiazdę Czadu – 8 żołnierzom.

 

     Żołnierze 15.pplot brali udział w ratowaniu mienia ludzkiego w czasie powodzi w 2010 roku w województwie mazowieckim. Łącznie w akcji wzięło udział 215 żołnierzy oraz 15 jednostek sprzętu.

 

 

 

 

 

 

Ministerstwo Obrony Narodowej
Katalog stron wojskowych